Palety pieniędzy z KPO o których w kampanii wyborczej mówił Donald Tusk już zostały rozpakowane, a środki popłynęły do beneficjentów. Nowoczesne jachty, solaria w pizzeriach, platformy do gry w brydża, ekspresy do kawy za setki tysięcy złotych – to tylko niektóre oryginalne przedsięwzięcia, które zostały sfinansowane z Krajowego Planu Odbudowy.
Polska nie ma szczęścia do tych pieniędzy. Najpierw były blokowane przez Komisję Europejską, ponieważ w Polsce rządziła „niewłaściwa” partia. Teraz, gdy Niemcy i Unia Europejska mają już swojego człowieka w fotelu premiera, pieniądze zostały uruchomione.
Nie tak miało być
Kiedy Krajowy Plan Odbudowy był ogłaszany, miał być impulsem modernizacyjnym dla polskiej gospodarki. Mówiono o inwestycjach w zdrowie, naukę, zieloną energię oraz cyfryzację. Tymczasem, na światło dzienne wyszła lista inwestycji dofinansowanych w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Wiadomo, że podczas pandemii ta właśnie branża ucierpiała najbardziej.
Rzecz w tym, że lista zatwierdzonych projektów nie przypomina wzmacniania potencjału osłabionych firm, ale bliżej jej do katalogu ekstrawaganckich pomysłów rodem z prywatnego kurortu. Przykładów patologii jest bez liku. Pół miliona złotych na domek na wodzie do spotkań biznesowych, 300 tysięcy na nowe lody, rozbudowa pizzerii o solarium, mobilne ekspresy do kawy, a nawet jachty dla przedsiębiorców – to tylko wierzchołek góry lodowej.
To jawne rozkradanie pieniędzy publicznych, które miały iść na innowacje
– skomentowała na platformie X posłanka Marcelina Zawisza z Partii Razem.
Jak do tego doszło?
Głosów krytyki nie brakuje. Zarówno z lewej, jak i z prawej strony sceny politycznej. Były wicepremier, poseł Jacek Sasin z PiS opublikowaną listę nazwał wprost p- marnotrawstwem.
To jest nieprawdopodobny skandal. Trwonienie publicznych środków na niespotykaną skalę
Do krytyków dołączył były minister finansów Andrzej Kosztowniak, który napisał o utracie rozsądku przez decydentów.
Ludzie, którzy podjęli decyzje o przyznawaniu pieniędzy na tak kuriozalne projekty, gdzieś po drodze stracili albo zdrowy rozsądek, albo rozum
– napisał.
Z drugiej strony, rządzący przekonują, że całość nie powinna być oceniana przez pryzmat jednostkowych przypadków. Po medialnej burzy w piątek rano, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, zorganizowało konferencję prasową. Przyznano, że ujawnione informacje to nadużycie, ale broniono procedur.
Dane o których mówimy nie dotyczą wszystkich środków z Krajowego Planu odbudowy, a jedynie 0,5 procenta wszystkich środków(…). Mówiąc o nieprawidłowościach w KPO patrzymy tylko na część inwestycji. Nie jest tak, że wszystkie inwestycje są nieprawidłowe
– mówił Jan Szyszko, wiceminister rozwoju i funduszy regionalnych.
Poinformował, że resort wiedział o tych nieprawidłowościach od kilkunastu dni i od osób odpowiedzialnych za to, wyciągnięte zostały konsekwencje służbowe. Przykładem ma być odwołanie z funkcji prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Wcześniej, do sprawy odniósł się w Polskim Radiu minister Andrzej Domański, który również bronił idei KPO, podkreślając, że należy pamiętać „o prawdziwym obrazie KPO, czyli środkach, które pozwalają modernizować polską gospodarkę”.
Ilość zamiast jakości
Sprawa bulwersuje i są ku temu powody. Środki z KPO, które były symbolem sporów z UE w trakcie rządów PiS, a które miały być symbolem sukcesu po przejęciu władzy przez Donalda Tuska, właśnie stają się przykładem patologii. Podstawowy problem, to prymat ilości nad jakością. Rząd chciał się chwalić ilością podpisanych umów, ale mniejsze znaczenie miała jakość tych projektów.
Te pieniądze miały zostać przeznaczone na ważne inwestycje(…). Czy nie powinniśmy przy pomocy tych pieniędzy odbudować przemysłu farmaceutycznego?
– podkreśla na X Kosztowniak.
Co istotne, część środków z KPO to nie bezzwrotne granty, ale pożyczki, które Polacy będą spłacać przez dekady z własnych pieniędzy.
Robert Bagiński