Po pierwszej turze wyborów prezydenckich, w której zdobył niemal 3 miliony głosów (14,81 proc.), Sławomir Mentzen z Konfederacji nie udzielił poparcia żadnemu z kandydatów. Zamiast tego zaproponował rozmowę z Rafałem Trzaskowskim i Karolem Nawrockim na swoim kanale YouTube oraz przekazał im ośmiopunktową deklarację programową. Inaczej Szymon Hołownia, ten już w niedzielę wieczorem – bezwarunkowo, poparł prezydenta Warszawy.
Jest zupełnie oczywiste, że wyborcy to nie są worki ziemniaków. Nie da się przekazywać, przerzucać poparcia. Nie da się nikogo zmusić do tego, żeby zagłosował na kogoś innego, niż chce
– powiedział dzisiaj w Sejmie Sławomir Mentzen.
Kandydat Konfederacji zapowiedział, że zada obu finalistom trudne pytania, a celem spotkań ma być umożliwienie jego wyborcom samodzielnej oceny, kto bardziej zasługuje na ich zaufanie. Jak dodał, „niczego nie wyklucza”, ale ewentualne zbliżenie z którymkolwiek z kandydatów uzależnia od ich reakcji na jego postulaty.
Wśród warunków zawartych w propozycji Mentzena znalazły się m.in.: zakaz podnoszenia podatków, sprzeciw wobec ograniczenia obrotu gotówkowego, niezgoda na wysłanie polskich żołnierzy na Ukrainę, sprzeciw wobec akcesji Ukrainy do NATO, ochrona prawa do posiadania broni, a także zakaz przekazywania kompetencji państwowych do UE.
Hołownia: „Zaufajcie Trzaskowskiemu”. Oficjalne poparcie i apel do centrum
Zupełnie inny ton przyjął Szymon Hołownia, lider Polski 2050, który zdobył w I turze 6,37 proc. głosów. Po spotkaniu z kandydatem Koalicji Obywatelskiej jednoznacznie zadeklarował wsparcie dla Rafała Trzaskowskiego.
Dzisiaj tych, którzy złożyli tę nadzieję w moje ręce, chcę zaprosić do tego, żeby zaufali Rafałowi Trzaskowskiemu
– powiedział marszałek Sejmu.
W jego ocenie Trzaskowski musi „wznieść się ponad ugrupowanie, z którego się wywodzi” i „zaprezentować coś więcej niż polaryzację, którą budowały Platforma i PiS”. Dla Hołowni poparcie nie wynika więc wyłącznie z układu partyjnego, lecz – jak podkreśla – z konieczności zaproponowania wspólnej oferty dla umiarkowanego centrum.
Ruchy przed II turą – wybory nie tylko polityczne, ale aksjologiczne
Rafał Trzaskowski zapowiedział udział w Wielkim Marszu Patriotów organizowanym przez środowisko Polski 2050. Hołownia dodał jednak, że to „wciąż za mało” i oczekuje od Trzaskowskiego aktywności poza Warszawą, również tam, gdzie wyborcy nie są jednoznacznie przekonani.
Nie tylko powinniśmy zapraszać przekonanych do Warszawy, ale również powinniśmy jechać do nieprzekonanych poza Warszawę
– podkreślił Hołownia.
Wnioski dla systemu demokratycznego: negocjacje zamiast instrukcji
Postawy Mentzena i Hołowni ukazują dwa różne modele wpływu politycznego po I turze wyborów. Pierwszy – negocjacyjny, oparty na warunkowym uznaniu i testowaniu intencji kandydatów, Drugi – oparty na jasnym przekazie i przeniesieniu politycznego poparcia.
Karol Nawrocki już odpowiedział Mentzenowi, podkreślając, że gotów jest na rozmowę, a większość postulatów jest zgodna z jego przekonaniami oraz poglądami.